NU Actueel

Het ecosysteem van Tsjernobyl

 - NU Actueel Afbeelding bekijken

Het ecosysteem van Tsjernobyl
Eind april 1986 ontplofte de vierde reactor van de kerncentrale in Tsjernobyl, op de grens van Oekraïne met Wit-Rusland. Een enorme wolk radioactieve deeltjes daalde neer op de omgeving en dwong meer dan 130 000 mensen de regio per direct te verlaten. Een gebied zo groot als Drenthe is nu verboden terrein voor mensen. In een veel groter gebied (tot wel 2,5× Nederland) is een verhoogd stralingsniveau. Weliswaar stierf als gevolg van de straling een compleet bos, inmiddels keert het leven terug. Grote roofdieren als wolven en beren wijzen op een voedselrijk ecosysteem.

 

Opdrachten

Bekijk Animals of Chernobyl (0-3.45 min) en lees  Radioactiviteit-in-het-ecosysteem.

Direct na de ramp waren de gevolgen groot: vreemde mutaties in vee en andere zoogdieren, een dood bos en geen insecten. Om welke reden is vooral de toplaag van de bosbodem het meest radioactief?

Warmbloedige dieren hebben meer directe last van radioactiviteit dan bijvoorbeeld insecten. Licht toe dat hun hoge stofwisselingssnelheid en actieve weefsels daarvan de reden is.

Toch herstelt het leven zich. Veel diersoorten komen weer voor rond Tsjernobyl. Alleen sommige soorten insecten blijven kwetsbaar, met name de insecten die eieren leggen in de bodem.
Licht toe dat de populaties van deze soorten insecten klein blijven.

Ook veel zoogdieren lijken vitaal. Om welke reden sterven de zoogdieren in Tsjernobyl niet snel aan kanker?

5  Uit een onderzoek uit 2007 blijkt dat er veel boerenzwaluwen mutaties hebben. In 2022 is daarvan echter geen sprake meer. Wat betekent dit voor de levensvatbaarheid van de mutanten?

Bekijk de video Wildlife takeover (11.50- 17.00)
6  Licht toe dat vooral in het voorjaar de radioactiviteit schadelijk is voor organismen. Gebruik in je antwoord de begrippen celdeling en DNA.

Licht toe dat de radioactiviteit toeneemt in de voedselpiramide.

Wormen die zich normaal gesproken ongeslachtelijk voortplanten, blijken in het gebied vooral geslachtelijk voort te planten. Wat is daarvan het voordeel?

Lees het artikel  35-jaar-na-tsjernobyl.
Onder het kopje ‘Branden’ staat dat natuurbranden de grootste bedreiging zijn voor het leven in de zone. Dat is niet alleen omdat dieren in de brand kunnen omkomen. Licht toe dat door bosbranden het radioactieve materiaal zich gemakkelijk kan verspreiden.

 

Bronnen
You-tube Animals of Chernobyl
Nemokennislink: Radioactiviteit-in-het-ecosysteem
Scientias: 35-jaar-na-tsjernobyl
Youtube: Wildlife takeover

Meer weten?
Royal society: Decrease insects and spiders Chernobyl

 

Wil je meer weten over onze biologie methode Nectar?

Naar website

Meer informatie over dit onderwerp kun je vinden in Nectar 4 havo H8 Ecosysteem en evenwicht